nieuws

Joy Bouwmeester over coeliakie, het glutenvrije dieet en fitness

Jullie kennen vast Joy Bouwmeester wel, zeker als je regelmatig op Instagram rondhangt. Joy heeft coeliakie en houdt van lekker glutenvrij eten, maar is ook een echte fitgirl. Dit is dan ook waar haar Instagram account helemaal om draait. Dagelijks inspireert ze je met een flinke dosis positieve energie, foto’s van lekker eten en foto’s vanuit de sportschool. Tijdens de Coeliakiemaand helpt Joy ons maar al te graag in onze missie: coeliakie bekender maken. Het is dus tijd voor een interview om Joy beter te leren kennen.

@jbbouwmeester

Hoe ben jij erachter gekomen dat je coeliakie hebt?

Voor mijn gevoel eigenlijk redelijk ‘random’. Ik had altijd al wel buikklachten en heb in mijn jeugd ook bij een kinderarts gelopen voor darmproblemen, maar dat werd toen ‘opgelost’ met een flinke dosis laxeermiddelen en pijnstilling. Ik was het daardoor wel gewend dat mijn ingewanden niet functioneerden zoals het hoort, voor mij was dat normaal.

Maar toen ik na een paar redelijk heftige jaren op mijn 18e uit huis ging – wat nog wat extra stress met zich mee bracht – merkte ik dat mijn lichaam wel héél gek ging doen. Het kwam er op neer dat ik iedere dag standaard na het avondeten een sprintje naar de wc moest trekken, waar ik vervolgens wel een tijdje zoet was – de details hoef ik my fellow coeliacs niet uit te leggen denk ik 😉 Dit duurde ongeveer een half jaar. Ik linkte het zelf niet direct aan gluten omdat ik niet specifiek last kreeg na het eten van bepaalde voedingsmiddelen, maar toen ik met deze klachten naar de huisarts ging, leek het hem een goed idee om eens even te prikken op antistoffen voor gluten. Die test kwam overduidelijk positief terug en toen was de conclusie al snel getrokken.

Wat was je eerste reactie op de diagnose? En kon je er snel aan wennen?

Mijn eerste reactie was eigenlijk heel rustig en vooral opgelucht. Ik dacht heel simpel ‘Oh ok, mooi. Gluten is dus het probleem. Let’s get rid of that shit then!’. Als ik het me goed herinner was ik zelfs een beetje enthousiast, omdat ik heel benieuwd was hoe mijn glutenvrije leven er uit kon gaan zien en wat ik allemaal kon eten. Daardoor ben ik direct van de ene op de andere dag glutenvrij gaan eten. Ik wilde het probleem zo snel mogelijk oplossen. Achteraf gezien zeker niet handig om dat zo op eigen houtje te doen, want tussen de bloedtest en het nemen van het allesbepalende darmbiopt zat een week of vier. De huisarts had me helaas niet verteld dat ik tot die tijd ‘normaal’ moest blijven eten, waardoor ze nooit precies de schade hebben kunnen vaststellen in de zin van Marsh-categorisering [redactie: De mate van darmschade wordt aangeduidt in een Marsh score: Marsh 1, 2, 3a, 3b, 3c en 4). Ondanks dat was na die 4 weken glutenvrij nog steeds goed te zien dat mijn dunne darm het zwaar had gehad, dus ik hoefde gelukkig geen herintroductie van gluten in mijn voedingspatroon in combinatie met een nieuw darmbiopt. Dikke mazzel dus! Maar als ik het over had kunnen doen, had ik die vier tussenliggende weken waarschijnlijk wel optimaal benut om even goed afscheid te nemen van mijn lievelingsbrood, pizza’s, koekjes en onbezorgd uit eten gaan 😉

Vind jij dat het makkelijker is geworden om glutenvrij te eten in de afgelopen jaren?

Vergeleken met 4 jaar geleden is er dag en nacht verschil met het aanbod in de supermarkt en de bewustwording binnen de horeca. Als nieuwbakken coeliaak kon ik eerst alleen nog boodschappen doen bij speciaalzaken; nu zijn er complete supermarkten die hun eigen glutenvrije productlijn voeren en leuke zaakjes zoals STACH die de lekkerste dingen importeren uit andere, allergiebewustere landen. Het voelt steeds normaler om boodschappen te doen en ik merk ook dat de kwaliteit van glutenvrije producten met héle grote stappen vooruit gaat.

Eten buiten de deur wordt ook steeds makkelijker, maar elk voedselgerelateerd uitje voelt toch nog steeds als Russisch roulette. Lekker ontspannen uit eten, inclusief daaropvolgend avondvullend programma, zit er nog steeds niet echt in. Het blijft altijd spannend of ik überhaupt het toetje haal. Ik hoop dan ook dat horeca de komende jaren serieus stappen gaat maken in de bewustwording en verwezenlijking van allergiebewust handelen in de breedste zin van het woord.

Hoe is jouw liefde voor sport en fitness te combineren met coeliakie? Zijn er dingen waarmee je extra rekening houdt vanwege je glutenvrije dieet? Eet je bijvoorbeeld heel veel anders dan sporters die niet glutenvrij eten?

Heel goed eigenlijk! Ten minste, zolang ik geen verdwaalde gluten binnen krijg. Glutenvrij eten is echt meer dan prima te combineren met een fitte lifestyle en hoeft echt niet moeilijk te zijn, maar je moet natuurlijk wel even goed weten hoe je dat moet aanpakken. Vezelrijke voedingsmiddelen zoals volkoren brood of pasta zijn niet lukraak te vervangen voor glutenvrij brood, omdat de voedingswaarden daarvan heel erg kunnen verschillen. Denk je dat je je vezelquotum haalt, krijg je dubbel zoveel andere dingen binnen. Daardoor kan het soms lastig zijn om voedzame en vooral lekkere koolhydraatbronnen te integreren in mijn voedingspatroon, maar ik blijf met goede moed experimenteren. Het vereist dus wat extra uitzoekwerk en voorbereiding, maar ik denk dat iedere serieuze sporter wel meer tijd kwijt is aan het optimaal voeden van zijn lichaam dan de gemiddelde persoon.

Een ding waar ik dan weer wél meer rekening mee moet houden dan andere sporters, is dat ik me soms echt over moet geven aan mijn eigen malfunctions. Als ik per ongeluk toch gluten binnen krijg ben ik echt wel even van de kaart, waardoor ik sowieso een paar dagen niet of maar moeizaam kan trainen. Omdat mijn lichaam het dan druk genoeg heeft met het herstellen van m’n darmvlokken, lever ik direct in op conditie, energie en kracht. Daar doe je niets aan, dat is een kwestie van acceptatie. Iets waar ik zelfs na vier jaar soms nog steeds goed mee kan worstelen en hard om kan janken, maar wat me ook een hele hoop wijsheid heeft gebracht.

Wat vind je het leukste aan glutenvrij leven? En wat het vervelendst?

Het leukste aan mijn glutenvrije leven is het feit dat ik wel zelf móést gaan koken en op verkenningstocht moest doet voedselland. Ik heb op eigen houtje leren koken en daardoor vind ik dat ook gruwelijk leuk om te doen! De keuken is echt mijn zen zone en ik vind het heerlijk om lang bezig te zijn, met een hele hoop gelukkige, verzadigde gezichten aan de eettafel als resultaat. Daarnaast heeft mijn diagnose er voor gezorgd dat ik Voeding & Diëtetiek ben gaan studeren, met alle onwijs positieve gevolgen van dien. Het grootste deel van mijn huidige leven bestaat uit lieve mensen en toffe uitdagingen die waarschijnlijk niet op mijn pad waren gekomen als ik niet zo’n life change had hoeven maken. Daar kan ik dus alleen maar heel erg dankbaar voor zijn en die zetten direct alle minpunten van dit mankement in mijn design in de schaduw.

Wat is je favoriete recept/gerecht?

Ha! Dat is echt een rotvraag voor iemand die eten intens kan waarderen, maar als ik écht moet kiezen, kan ik me behoorlijk bewusteloos eten aan een combinatie van Kabochapompoen (gekruid met koek- en speculaaskruiden en zoete gerookte paprikapoeder), zachte geitenkaas en tijm. Dit zet ik in verschillende fases zo’n anderhalf uur in de oven, wat voor een krokante schil en een boterzachte binnenkant zorgt. Vanaf oktober is deze specifieke pompoensoort een paar maanden het best op smaak en staat dit gerecht meerdere keren per week op mijn menu. Zo vaak zelfs dat de stofjes in de pompoen er voor zorgen dat mijn huid oranje kleurt. Beetje beschamend wel ja, maar ik incasseer de opmerkingen over mijn pumpkin tan met alle liefde in ruil voor het genot van dat gerecht. Had ik al gezegd dat ik best een vreemde vogel ben? Bij deze.

Wat zijn jouw tips voor mensen die er net achter gekomen zijn dat ze coeliakie hebben?

Hmmm… Dat is een goede vraag. Op Instagram krijg ik best vaak vragen van mensen die echt nét de diagnose hebben gehad, maar die zijn vaak heel globaal. Ze vragen me bijvoorbeeld wat ik zoal eet en wat zij zouden moeten proberen, maar smaken verschillen. De absolute glutenvrije tip is er wat mij betreft niet echt. Het is juist goed om zelf op safari te moeten door de glutenvrije jungle. Want dat is precies wat het is: een grote wirwar, net zoals ‘normale voeding’. Als ik nieuwkomers dan toch iets mee moet geven, is het om goed uit te zoeken op welke manieren je allemaal kruisbesmetting op kunt lopen. Ingrediëntenlijsten spreken tot op zekere hoogte heel erg voor zich en je kunt na een beetje oefening prima zelf bepalen of je iets wel of niet kunt eten. Maar het stuk dat daarna komt: nieuw tosti-ijzer, schone snijplanken, kruimel-vrije werkplekken en andere volledig glutenvrije tools zoals ovens en bakvormen, is minstens zo belangrijk.

Oh, en een bonustip: werk aan de manier waarop je aan anderen over brengt dat jouw dieeteisen écht een kwestie zijn van gezondheid of ziekte. Geef bij binnenkomst in een restaurant (of beter nog: bij de reservering) direct aan dat je mega ziek wordt van het kleinste spoortje gluten en dat je de maaltijd liever overslaat wanneer ze jouw veiligheid niet kunnen garanderen. Duidelijk communiceren is echt héél belangrijk en als je jouw situatie op de juiste manier overbrengt, zal je serieuzer worden genomen. Blijf altijd alert! Scan de menukaart grondig op ingrediënten, maar ook op bereidingswijzen. Zie je ergens een mega lekkere hamburger staan en worden de bijbehorende broodjes ook even kort op de grill gegooid? Dan kun je heel naïef het broodje weglaten en een ‘glutenvrije’ burger bestellen, maar de kans is groot dat die burger op de grill dan alsnog in contact is geweest met gluten. Jij kent jouw ziekte het best, jij bent de expert. Durf daar gewoon voor uit te komen, dat is voor iedereen uiteindelijk alleen maar beter.

Wat hoop jij dat er nog verandert in de toekomst als het gaat om coeliakie/glutenvrij dieet?

Dat is redelijk voor de hand liggend en alles behalve origineel, maar een oplossing natuurlijk! Een pil die de schade kan beperken of een manier om je immuunsysteem te fixen. Dat zou hartstikke ideaal zijn allemaal, maar ik wil daar wel reëel in blijven: that’s a whole lotta big dreamin’!

Daarom hoop ik dat er tot die tijd gewoon veel geïnnoveerd wordt, wat al duidelijk zichtbaar gebeurt. In Amerika is nu een apparaatje op de markt waarmee je monsters kunt nemen van iedere maaltijd om te checken hoeveel gluten er al dan niet in aanwezig zijn. Helaas zijn zowel het apparaatje als de capsules voor de monsters nog erg duur, dus dat is voor Nederlanders nog geen hele aantrekkelijke optie. Maar wat mij betreft mag dat als de brandweer voet aan land zetten in Europa, samen met een goede lading glutenvrije broden, pizza’s en pasta’s, aangezien ze dat in Engeland en Amerika toch écht beter kunnen maken.

Maar voor nu ben ik al een hele gelukkige meid als ik zie wat er de afgelopen jaren allemaal veranderd is, dus mij hoor je niet (heel hard) klagen!

Ik hoop vooral dat ik mensen die in het zelfde schuitje zitten een beetje inspiratie mee kan geven en ze kan laten zien dat coeliakie in de meeste gevallen echt geen struikelblok hoeft te zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *